Umhverfismál: Lagt til að fjórir vindorkukostir fari í verndarflokk og einn í nýtingarflokk

Verkefnisstjórn 6. áfanga rammaáætlunar leggur til að fjórar af sjö vindorkuhugmyndum fari í verndarflokk, tvær í biðflokk og ein í nýtingarflokk. Tillagan var birt í samráðsgátt stjórnvalda 12. október og er opin fyrir umsagnir til 4. janúar 2027.

Samkvæmt tillögunni fer Garpsdalur í nýtingarflokk, Alviðra og Hnotasteinn í biðflokk, en Hrútmúlavirkjun, Mosfellsheiðarvirkjun I, Mosfellsheiðarvirkjun II og Sólheimar í verndarflokk. Verkefnisstjórnin segir flokkunina byggja á mati fjögurra faghópa.Óstaðfest

Þetta er í annað sinn sem þessir kostir eru metnir. Verkefnisstjórn 5. áfanga lagði í maí 2025 til að allir tíu vindorkukostir sem hún mat færu í biðflokk. Sú tillaga fór aldrei fyrir Alþingi.Óstaðfest Ráðherra setti í staðinn í samráð í júlí 2025 breytingu um að Garpsdalur færi í nýtingarflokk. Helsta ástæða fyrri verkefnisstjórnar gegn því voru gögn um að hafernir flygju í einhverjum tilvikum nálægt eða yfir svæðinu.

Umhverfis-, orku- og loftslagsráðherra óskaði með bréfi 9. júlí 2026 eftir því að ný verkefnisstjórn tæki sjö kostanna til umfjöllunar að nýju.Óstaðfest Það var gert með hliðsjón af tveimur lagabreytingum frá 2026: lögum nr. 17/2026 frá 19. febrúar um fasta tímafresti og fleira, og lögum frá 19. júní um málsmeðferð vindorku.Óstaðfest Tveir kostir höfðu verið dregnir til baka og beðið er með Reykjanesgarð vegna eldvirkni á Reykjanesi.Óstaðfest

Einn kostanna er þegar í umhverfismati. Qair Ísland áformar 216 MW vindorkuver með 30 vindmyllum á Hnotasteini á Hólaheiði í Norðurþingi, og umhverfismatsskýrsla þess er í kynningu hjá Húsnæðis-, mannvirkja- og skipulagsstofnun til 18. nóvember. Samkvæmt tillögunni fer Hnotasteinn í biðflokk.

Að loknu samráði fer tillagan til ráðherra, sem leggur tillögu um verndar- og orkunýtingaráætlun fyrir Alþingi.

Loforðavaktin: Ríkisstjórnin lofaði í stefnuyfirlýsingu sinni meiri orkuöflun og hraðari leyfisveitingum. Tillagan er skref í ferlinu en hvorki ákvörðun né ný framleiðsla. Mat okkar á loforðinu er óbreytt: Efnt að hluta.

The project board for the sixth phase of Iceland's master plan for nature protection and energy use (rammaáætlun) proposes that four of seven wind power projects go into the protection category, two into the waiting category and one into the utilisation category. The proposal was published in the government's consultation portal on 12 October and is open for comments until 4 January 2027.

Under the proposal, Garpsdalur goes into the utilisation category, Alviðra and Hnotasteinn into the waiting category, and Hrútmúlavirkjun, Mosfellsheiðarvirkjun I, Mosfellsheiðarvirkjun II and Sólheimar into the protection category. The board says the classification is based on assessments by four expert groups.Óstaðfest · Unverified

This is the second time these projects have been assessed. In May 2025 the fifth-phase board proposed that all ten wind projects it assessed go into the waiting category. That proposal never went to Alþingi.Óstaðfest · Unverified Instead, in July 2025 the minister put out for consultation a change placing Garpsdalur in the utilisation category. The earlier board's main objection had been data showing that white-tailed eagles in some cases flew near or over the site.

In a letter dated 9 July 2026, the Minister of Environment, Energy and Climate asked the new board to reconsider seven of the projects.Óstaðfest · Unverified This was done in light of two 2026 law changes: Act no. 17/2026 of 19 February on fixed deadlines and other matters, and an act of 19 June on procedures for wind power.Óstaðfest · Unverified Two projects had been withdrawn, and Reykjanesgarður is on hold because of volcanic activity on Reykjanes.Óstaðfest · Unverified

One of the projects is already in environmental assessment. Qair Ísland plans a 216 MW wind farm with 30 turbines at Hnotasteinn on Hólaheiði in Norðurþing, and its environmental impact report is open for comment at the Housing, Construction and Planning Agency (HMS) until 18 November. Under the proposal, Hnotasteinn goes into the waiting category.

After consultation the proposal goes to the minister, who submits a master plan proposal to Alþingi.

Promise tracker (Loforðavaktin): The government's platform promised more energy generation and faster licensing. The proposal is a step in the process, not a decision or new generation. Our rating of the promise is unchanged: Partially kept.

Zespół projektowy szóstego etapu islandzkiego planu ramowego ochrony przyrody i wykorzystania energii (rammaáætlun) proponuje, by cztery z siedmiu projektów wiatrowych trafiły do kategorii ochrony, dwa do kategorii oczekujących, a jeden do kategorii wykorzystania. Propozycję opublikowano na rządowym portalu konsultacji 12 października; uwagi można zgłaszać do 4 stycznia 2027 roku.

Zgodnie z propozycją Garpsdalur trafia do kategorii wykorzystania, Alviðra i Hnotasteinn do kategorii oczekujących, a Hrútmúlavirkjun, Mosfellsheiðarvirkjun I, Mosfellsheiðarvirkjun II i Sólheimar do kategorii ochrony. Zespół podaje, że klasyfikacja opiera się na ocenach czterech grup eksperckich.Óstaðfest · Niezweryfikowane

To już druga ocena tych projektów. W maju 2025 roku zespół piątego etapu zaproponował, by wszystkie dziesięć ocenianych projektów wiatrowych trafiło do kategorii oczekujących. Ta propozycja nigdy nie trafiła do parlamentu.Óstaðfest · Niezweryfikowane Zamiast tego w lipcu 2025 roku minister poddał konsultacjom zmianę, według której Garpsdalur miał trafić do kategorii wykorzystania. Głównym zastrzeżeniem poprzedniego zespołu były dane, że bieliki w niektórych przypadkach latały w pobliżu terenu lub nad nim.

W piśmie z 9 lipca 2026 roku minister środowiska, energii i klimatu poprosił nowy zespół o ponowne rozpatrzenie siedmiu projektów.Óstaðfest · Niezweryfikowane Stało się to w związku z dwiema zmianami prawa z 2026 roku: ustawą nr 17/2026 z 19 lutego o stałych terminach i innych sprawach oraz ustawą z 19 czerwca o procedurach dotyczących energii wiatrowej.Óstaðfest · Niezweryfikowane Dwa projekty wycofano, a Reykjanesgarður czeka z powodu aktywności wulkanicznej na półwyspie Reykjanes.Óstaðfest · Niezweryfikowane

Jeden z projektów jest już w trakcie oceny oddziaływania na środowisko. Firma Qair Ísland planuje farmę wiatrową o mocy 216 MW z 30 turbinami w Hnotasteinn na płaskowyżu Hólaheiði w gminie Norðurþing, a raport środowiskowy można komentować w urzędzie HMS (mieszkalnictwo, budownictwo i planowanie) do 18 listopada. Według propozycji Hnotasteinn trafia do kategorii oczekujących.

Po konsultacjach propozycja trafi do ministra, który przedstawi parlamentowi projekt planu ramowego.

Loforðavaktin (śledzenie obietnic): Rząd obiecał w swoim programie więcej produkcji energii i szybsze wydawanie pozwoleń. Propozycja to etap procesu, a nie decyzja ani nowa produkcja. Nasza ocena obietnicy się nie zmienia: częściowo dotrzymana.